Deontoloji ve Etik Üzerine…

Etik; doğruyla yanlışı, haklı ile haksızı, iyiyle kötüyü, adil ile adil olmayanı ayırt etmek ve buna uygun davranış sergilemektir.

ETİK DAVRANIŞI ETKİLEYEN 3 FAKTÖR

Kişisel ahlak özellikleri,

Kişinin yaşadığı sosyal çevre,

Çalıştığı alanın özellikleridir.

Kendi kişisel değerlerimize (sevgi, saygı, adalet, tarafsızlık vb.) ek olarak, kurum değerlerinin, profesyonel sorumluluk ve beklentilerin de girmesiyle karar vermenin farklı bir boyuta taşındığı, iş yaşamında doğru, haklı, iyi ve adil olduğuna inandığımız şeyleri belirleyerek yapmaktır.

İŞ ETİĞİNİN TEMELİNDE İNSANLARLA İLİŞKİLER YATAR.

Etik ilkelerde;

Adalet,
Tarafsızlık,
Dürüstlük,
Saydamlık,
Hesap verebilirlik,
Kamu yararını gözetmek ÖN PLANDADIR

Sağlıkta etik denilince ilk akla gelen deontoloji kavramıdır.

DEONTOLOJİK İLKELER

* Zarar Vermemek: Kliniğe gelen hasta hekimin yanına geldiği durumundan daha kötü bir durumda ayrılmamalıdır. Yapılacak müdahale klinik şartlarında gerçekleştirilemiyorsa hasta acilen daha teşekküllü bir hastane veya polikliniğe gönderilmelidir. Hekim uzmanlık alanı dışındaki uygulamaları mecbur kalmadığı sürece yapmamalıdır.

Burada dikkat edilmesi gereken temel noktalar;

Var olan zararın engellenmesi,
Zararın ortadan kaldırılması,
Hayvanın mutlak şekilde şifa bulmasının sağlanmasıdır.

* Yararlılık: Veteriner hekim hiçbir şekilde hiçbir koşulda hayvana zarar veremez , yararlı olmak zorundadır. Hekimin dikkat etmesi gereken nokta hasta sahibine yararlı olalım derken hayvanın sağlığı tehlikeye atılmamalıdır. Veteriner hekim için ilk sorumluluk hasta olan hayvandır. Hasta sahibi daha sonra gelir.

* Gizlilik: Daha çok tıp hekimliğini ilgilendirir. Hiçbir hekim hastalarının sırlarını bir başkasına anlatmamalıdır.

* Adalet / Eşitlik: Kliniğe gelen her hasta hayvana ve hasta sahibine eşit davranılmalıdır. Gerekli bilgiler net ve açık şekilde verilmelidir.

* Özerklik (Otonomi): Veteriner hekim hasta sahibine hiçbir koşulda baskı yapmamalıdır. Hasta sahibine hayvanın hastalığı ile ilgili tüm bilgiler anlayacağı bir şekilde anlatılmalı ve tedavinin ne kadara mal olacağı söylenmelidir. Eğer hasta sahibi kabul ederse tedaviye başlanmalıdır.

* Dürüstlük / Açıklık: Veteriner hekim hasta sahibine yapılacak müdahaleler sonucunda hayvanın başına gelebilecekleri söylemelidir.

Veteriner hekimler her zaman;
Vicdanlarına
Meslektaşlarına ve
Yasalara karşı sorumludurlar.

Veteriner hekim her zaman;
Hastalarına
Hasta sahiplerine
Meslektaşlarına karşı saygılı olmalıdır.

DEONTOLOJİK İLKELERE UYUM BAŞARISI, KİŞİNİN KARAKTER ÖZELLİKLERİ İLE DOĞRU ORANTILIDIR.

Türkiye’de serbest veteriner
hekimliği uygulamalarında en önemli sorunun deontolojik-etik ihlallerin olduğu belirlenmiştir.

Serbest çalışan 350 meslektaşla yapılan bir çalışmada klinik veteriner hekimliği uygulamalarında, mesleğe saygı ve rekabet, hasta ve hasta sahibi ile ilişkiler, meslektaşlar arası ilişkiler, reklam yapma ve klinik açma
konularında deontolojik-etik ihlallerin yaşandığı saptanmıştır.

Bunun dışında; eğitim ve uzmanlık sorunu, veteriner hekim olmayan kişi ve kuruluşların klinik açması, kliniklerin dengeli dağılım göstermemesi, açıköğretim fakültesinin uygulama yaptırmadan tekniker mezun etmesi, birçok kurumdan ayrı ayrı ruhsat alınması, süs hayvanı satış yerlerinin klinik gibi çalışması, klinik dışındaki serbest çalışma ile ilgili düzenlemelerin yeterli olmaması, gereksiz bürokratik işlemler, hayvan sever derneklerinin sağlık hizmeti sunmaları, yardımcı sağlık personelinin veteriner hekimlik hizmeti vermeleri, vb. birçok sorunu bulunmaktadır.

Sonuç olarak;
Kendisine, yaptığı işe ve çevresine saygısı olmayan hekimlerin; kendi egolarını tatmin etmek maksadıyla, mesleğe, hayvanlara, topluma verdiği zararlar her geçen gün daha çok gün yüzüne çıkmakta ve gerçek yüzler bir bir ortaya dökülmektedir. Meslektaşlarını, hastalarını ve hayvan sahiplerini kendi hırsları için harcayan bu kişilik problemli insanlar bugün kazandıklarını düşünmektedir. Haksız rekabet, haksız kazanç ve ahlaksız davranışlar ile elde edilen mevki, para ve şöhretin çok kısa zaman sonra mesleki duyarlılık gösteren ve etik davranan hekimlerce afişe edileceğinden kimsenin kuşkusu olmaması gerekir.
Doğruyla yanlış, haklı ile haksız, iyiyle kötü, adil ile adil olmayan etik davranan deontolojiye uyan saygın hekimlerce ayırt edilecektir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir